Ali Rýza Efendi

Ali Rýza Efendi

Ali Rýza , (d. 1839, Selanik - ö. 1888, Selanik) Mustafa Kemal Atatürk'ün babasýdýr. Muhtemelen 1839 yýlýnda Selanik'de dünyaya gelen Ali Rýza, Osmanlý Devleti'nin Makedonya ve Teselya'yý Türkleþtirme politikasý çerçevesinde 1460'larda Makedonya'nýn Manastýr Vilayeti'nin Debre-i Bala Sancaðý'na baðlý Kocacýk Köyü'ne; oradan 1830'larda Selanik'e göç etmiþ olan Kocacýk Yörüklerindendir. Kocacýk Yörükleri, Orta Asya'dan gelerek Anadolu'da Konya-Karaman Bölgelerinde yaþayan "Kýzýloðuz" Türkmenlerindendir.Dedesi Ahmet Efendi ve Amcasý Hafýz Mehmet Emin Efendi'nin taþýdýklarý Kýzýl lakabý da buradan gelmektedir. Ýlkokulu Abdi Hafýz Mahalle Mektebi'nde okumuþtur. Selanik'te Evkaf Ýdaresinde katiplik, sonra da Gümrük Muhafaza Teþkilatýnda gümrük memurluðu yapmýþtýr. Memurluðunu, Osmanlý Rumelisi'nin Yunanistan sýnýrýnda, Olimpos Daðý eteklerinde, Çayaðzý veya Papazköprüsü denilen daðlýk, ýssýz, Yunan eþkiyanýn herkesi haraca baðladýðý tehlikeli bir sýnýr geçidinde yapar. Memurluðu sýrasýnda, 1871 yýlýnda Zübeyde Hanýmla evlenir. Yeni Kapý Mahallesinde bir eve yerleþirler ve beþ çocuklarýndan ilki, Fatma 1872 yýlýnda bu evde dünyaya gelir. Fatma'dan sonra kýsa aralýklarla iki erkek çocuklarý olur. Ahmet 1874'te, Ömer 1875'de doðar. Ömer'in doðduðu sene, ablasý Fatma vereme yakalanýr ve ölür. 1876 yýlýnda, Selanik Asakir-i Milliye taburunda subay olan Ali Rýza Efendi, daha sonra da kereste ticareti yapmaya baþlamýþtýr. Kereste ticareti sayesinde gelir düzeyi yükselen Ali Rýza Efendi, eþi Zübeyde Haným, çocuklarý Ahmet ve Ömer'le birlikte, Selanik'in Islahane semtinin Ahmet Subaþý Mahallesindeki bir eve taþýnýrlar. (Lozan Antlaþmasý ile kaybedilen bu ev, 1937 yýlýnda Selanik Belediyesi tarafýndan Atatürk'e armaðan edilir, günümüzde de müze olarak hizmet vermektedir.) Ali Riza Efendi, 1881 yýlýnda bu üç katlý evde dünyaya gelen oðluna, çocukken kazayla beþikten düþürüp ölümüne yol açtýðý ve hiç unutmadýðý kardeþinin ismini verir: Mustafa.[kaynak belirtilmeli] Birkaç yýl sonra da Makbule doðar.